Ruanda Soykırımı’nda Fransa’nın sorumluluğunu kabul eden Macron, özür dilemek yerine affedilmeyi diledi

Ruanda Soykırımı’nın cürüm ortağı olmakla itham edilen Fransa’da tarihçilerin ‘büyük sorumluluk’ tespit ettiği raporun yayımlanması sonrası Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ruanda’yı ziyaret etti. En az 800 bin kişinin öldürüldüğü soykırımdan 27 yıl sonra Fransa’dan resmen özür gelip gelmeyeceği merak konusuydu.

‘İlişkilerde yeni sayfa’ sloganıyla Ruanda’ya giden Macron, başşehir Kigali’de 250 binden fazla kurbanın gömüldüğü Gisozi Soykırım Anıtı’nda yaptığı konuşmada, Fransa’nın rolünü ve sorumluluğunu kabul etti. Ancak Fransa Cumhurbaşkanı, Ruandalılardan özür dilemek yerine, Ruandalıların Fransa’yı affetmesini istedi. 

Macron, konuşmasında “Sadece o geceden geçenler affedebilir ve bunu yaparak bağışlama armağanını verebilir. Bugün bundan ötürü acizane ve hürmetle yanınızda duruyorum, buraya sorumluluğumuzun kapsamını tanımak için geldim” vurgusu yaparak ekledi:

“Bataklıklar, doruklar, kiliselerde insanların peşine düşen katiller, Fransa’nın yüzüne sahip değildi. Fransa cürüm ortağı değildi.”

“Ama Fransa’nın Ruanda’ya yönelik bir rolü, kıssası ve siyasi sorumluluğu var. Ve bir vazifesi var: Tarihle direkt yüzleşmek ve çok uzun mühlet gerçeği araştırmak yerine sessizliğe bedel vererek Ruanda halkına çektirdiği ıstırabı tanımak.

Fransa’nın 1994 Ruanda Soykırımı’ndaki rolünü incelemek üzere kurulan tarihçiler kurulunun martta yayımladığı raporda, ‘sömürgeci zihniyetin Fransız yetkililerin gözünü kör ettiği, Fransa hükümetinin soykırımın gelmekte olduğunu görememekte önemli ve çok büyük sorumluluk taşıdığı’ söz edilmişti. Fakat rapor, Fransa’yı 800 binden fazla Tutsi ile ölçülü Hutunun öldürülmesinde ‘doğrudan kabahat ortaklığından’ aklamıştı. Buna karşın komiteye başkanlık eden Vincent Duclert, nisanda yaptığı açıklamada, Fransa’nın özür dilemesi gerektiğini belirtti.

Anıt ziyaretinin akabinde Macron’la ortak basın toplantısı düzenleyen Ruanda Devlet Lideri Paul Kagame, Fransa ile alakaların düzelmesini Fransa’nın resmen özür dilemesine tercih etti. Kagama, “Macron’un kelamları özürden daha pahalı bir şeydi. Hakikatti” dedi.

Lakin soykırımdan kurtulanların kurduğu örgüt, Fransa Cumhurbaşkanı’nın net halde özür dilememesini esefle karşıladığını belirtti.