Orhan Pamuk: Bizde artık demokrasinin yalnızca sandıkta oy atma kısmı kaldı

Nobel ödüllü müellif Orhan Pamuk, Türkiye gündeminde yer alan hususlara ait olarak Kısadalga.net’ten Ahmet Orhan‘a açıklamalarda bulundu.

Pamuk, Orhan’ın “Aslında ben sizinle bugün Türkiye’nin siyasetini sosyolojisini, toplumsal algılayış biçimlerimizi de konuşmak istiyorum. Sizin lisanınızı nasıl kurduğunuz bile birileri tarafından tenkit konusu olabilir, oluyor demek istemiyorum olabilir.  Ve siz daima başınızda bunları tartmak zorunda kalıyorsunuz. Siz derken o yani Türkiye’de yaşayan herkes üreten, yazan, çizen herkes bunları başının içinde taşımak zorunda ve nitekim buna nazaran durum almak zorunda. Nasıl görüyorsunuz? Türkiye sosyolojik yapısından biraz konuşabilir miyiz?” formundaki tabiri üzerine şunları söyledi:

“Sosyolojik yapı olarak zenginle yoksul çok farklı, birbirinden ayrılmış ve kötü bir gelir dağılımı eşitsizliği var. Bundan daha kıymetlisi bizde artık demokrasinin sadece sandıkta oy atma kısmı kaldı. Demokrasinin kuvvetler ayrılığı kalmadı. Mahkemelerin bağımsızlığı kalmadı ve en kıymetlisi fikir özgürlüğü fikir özgürlüğü kalmadı. Azınlıklara hürmet kalmadı. 

‘Fikir özgürlüğü yok, bir kuvvetler ayrımı yani mahkemelerin bağımsızlığı yok’

Türkiye bir demokrasi değil. Şu manada bir demokrasi sandığı gidiliyor ve oylar veriliyor. Ama unutmayın sandıktan istenilen sonuç çıkmayınca Doğu vilayetlerinde olduğu üzere İstanbul’un belediye seçiminde birinci seçimde olduğu üzere o sandıklarda kaçırılıyor. Türkiye’de  şayet iktidar partisine oy veriyorsanız demokrasiye benzeyen bir şey olur. Zira o oyları sayıyorlar. Fikir özgürlüğü yok, bir kuvvetler ayrımı yani mahkemelerin bağımsızlığı yok.

Denetleyen kurumların bağımsızlığı yok. Merkez Bankası’nın bile bağımsızlığı kalmadı. O demokrasiyle o kadar ilgili de değil. Ama bu demokrasiyi demokrasi yapan bütün ögelerden sadece sandığa oy atmak. Şayet hükümete gidiyorsa sayılar gitmezse de şüphelidir. Konuşulacak asıl bahis budur.

Başka hususlar Türkiye’nin sosyolojik yapısı bilmem bunları eleştiremiyorsan bunların kabahatlisini söyleyemiyorsan, söylemek süs oluyor… Her akşam televizyonda tartışıp duruyorlar.

Ancak fikir özgürlüğü olmadığını, bu fikirlere karşı gereken fikirlerin temsil edilmediği, Kürt görüşünün daha da değişik görüşlerin -hepsine de katılmak zorunda değiliz- temsil edilmediği bir uydurma bir dünyada yaşıyoruz. Antropolojik analiz yapalım da sonra eleştiremiyorsak bunu yapmak da bir şey söylemek olmuyor, oyalamaca oluyor. Söylenecek bence tek şey ne yazık ki niyet özgürlüğü yok. Hapishanelerinde en çok gazeteci olan,  hükümeti eleştirenlerin en çok hapishaneye tıkıldığı yer dünyada Türkiye.

‘Akşam televizyonlarda, akşam tartışmalarının hepsi süs’

Bundan sonrasında konuşamayacaksan konuşmayacaksın. Kardeşim bu sefer süs oluyor konuşma. Bu türlü düşünüyorum. Akşam televizyonlarda, akşam tartışmalarının hepsi süs. Asıl sıkıntıları gizlemek için yapılmış. Tamam bazen oraya çok bedelli beşerler çıkıyor, kimilerini takdir ediyorum ancak o adam da doğruyu söyleyemiyor ki.

O vakit o adamın kabahati değil. Niyet özgürlüğü olmayan bir yerde hiç kimse en sonunda gerçek olamaz. Tek bahis budur. Niyet özgürlüğü istiyoruz evvel sonra konuşalım, memleketin problemlerini. 

‘Siyasi laf edenleri sokakta dövüyorlar, parmaklarını kırıyorlar’

Fikir özgürlüğü yoksa yine çaresiz kalıyorsun ona dokunma, buna dokunma, onun ismini anma, bunun ismini anma. Reis’in ismini anma. Ancak bir şeyler söylemeye çalışıyoruz ancak hudutlu bir söyleme.

Gazeteciler sorduğu için konuşuyorum, Ben siyasi konuşmaya yapmaya meraklı değilim. Siyaset sorana niyet özgürlüğü yok diyorum. Artık niyet özgürlüğü yok yok dedikten sonra akrobatik hareketlerle bir iki siyasi laf da ediyoruz lakin ondan sonra da akınları bekliyoruz. Siyasi laf edenleri sokakta dövüyorlar, parmaklarını kırıyorlar, tehditler ediyorlar, mafya karışıyor işin içine.”