New York Times: İsrail’in ABD’ye bağımlılığı azaldıkça ABD’nin tesir gücü de azalıyor

New York Times (NYT) gazetesinde ‘İsrail’in ABD’ye bağımlılığı azaldıkça ABD’nin etki gücü de azalıyor’ başlıklı yazıda İsrail’in ABD karşısında ulaştığı askeri ve diplomatik pozisyonu değerlendirildi.

İsrail’in Filistin siyasetleri nedeniyle etrafındaki düşmanlarına karşı 50 yıldır ABD’nin siyasi ve askeri takviyesine gereksinim duyduğu belirtilen yazıda, lakin bu bağımlılığın artık sona ermeye başladığı savunuldu.

Yazıda, “İsrail hala Amerikan yardımından büyük ölçüde yararlanırken, güvenlik uzmanları ve siyasi analistler, ülkenin sessizce ABD’den tesirli bir özerklik geliştirdiğini ve hatta bunu elde etmiş olabileceğini söylüyorlar” tabirlerine yer verildi.

‘İsrail’in artık Amerikan güvenlik garantilerine muhtaçlığı yok’

İsrail’in artık kendi askeri teknolojisini ürettiği, diplomatik olarak kendi kendine yetecek halde Washington’dan bağımsız olarak yeni ittifak arayışlarına gittiği savunulan yazıda, “İsrailliler kültürel olarak bile Amerikan onayına daha az hassas ve Washington ile âlâ geçinmeleri için başkanlarına daha az baskı uygular hale geldi” kıymetlendirilmesi yapıldı.

Yazıda şunlar da kaydedildi: “İsrail’in artık kendisini çoğunlukla barış yaptığı komşu ülkelerden korumak için Amerikan güvenlik garantilerine gereksinimi yok. Kendisini, İsraillilerin büyük ölçüde katlanılabilir bulduğu ve olduğu üzere sürdürmeyi desteklediği Filistin çatışmasında Amerikan orta buluculuğuna muhtaçlığı olduğunu da görmüyor.”

İsrail’e yapılan ABD yardımlarının 1981’de ülke iktisadının yüzde 10’una denk gelirken 2020’deki 4 milyar dolarlık yardım ile bu oranın yüzde 1’e gerilediğine işaret edilen yazıda, İsrail’in ABD’den bağımsızlaşmaya başladığına da son Gazze saldırısı örnek gösterildi.

Yazıda, Washington’ın geçen haftaki çatışmalara tesirinin azaldığını kabul ettiği öne sürülürken ateşkes davetini bile Demokratların içindeki yenilikçilerin baskısıyla Mısır’ın orta buluculuğunda olay son etaba geldiği vakit lisana getirebildiği kaydedildi.

İsrail, liberal olmayan yeni ülkelerle bağlar geliştirdi

İsrail’in Amerikan müdafaasına çok fazla gereksinim hissetmediği öteki bir alanın da daha evvel kendisine tehdit olarak gördüğü ‘uluslararası izolasyon’ sorunu olduğu öne sürüldü.

“İsrail bir vakitler, ‘demokratik standartlara uyması’ talebi ile kendisine meşruiyet sağlayacak Batı demokrasilerinden kabul arayışı içindeydi” değerlendirmesine yer verilen yazıda, lakin İsrail’in bugün Filistinlilere yönelik muamelesini kınamak bir yana, siyasetlerini takdir eden Brezilya, Macaristan, Hindistan üzere liberal olmayan yeni ülkelerle alakalarını geliştirdiğinin altı çizildi.

İsrail’in diplomasi alanında ABD’den bağımsız hale geldiği kaydedilen makalede, “Amerikalı diplomatların, yumuşak bir etki gücü olarak uzun müddettir kullandığı Washington’un İsrail’in demokratik kimliğine verdiği takviye her yıl daha az mana tabir ediyor” yorumu yapıldı.

Washington’dan geçen Orta Doğu barış süreci konusunda İsrailli önderlerin artık Amerikalıları uygun niyetle barış aradıklarına ikna etmeleri gerekmediği vurgulanan makalede, “Şimdi, yaklaşık 50 yıldır İsrail-Filistin çatışmasına son vermek için (ABD’nin) kullanmadığı bu tesiri, şayet bu hala bitmediyse bile yakında büsbütün ortadan kalkabilir” denildi.

İsrail’in büyük güçten bağımsızlık arayan tek küçük devlet olmadığına işaret edilerek, “Ancak bu durum bir taraftan sıra dışı: İsrail’in askeri ve diplomatik bağımsızlığını inşa ederek kendi nüfuzunu aşındıran yeniden Amerikalılar oldu” tespiti paylaşıldı.